Creatieve hopeloosheid.
Even los van de complexheid van de term zelf, is het voor veel cliënten en hun therapeuten een behoorlijk ingewikkeld proces.
Kort gezegd betekent het dat je inziet dat vechten tegen gedoe niet werkt en je er alleen maar vaster door gaat lopen. De creativiteit zit hem er dan in, dat je bereid bent andere strategieën uit te proberen: acceptatie, defusie, contact met het hier-en-nu, je waarden volgen..
Maar in de loop der jaren merkte ik dat het merendeel van mijn cliënten geen kant op konden met de leuk bedachte oefeningen rondom creatieve hopeloosheid. We konden touwtrekken met het monster wat we wilden, briefjes met gedachten voor onze ogen houden en die vervolgens in onze schoot leggen tot ze een ons weegden en de vingerval tot vervelends toe inzetten.. het werkte niet.
Hetzelfde gold voor de zes veranderstrategieën: lekker defuseren met iemand die al jaren lang vastzat in zijn eigen rotonde en het licht al lang niet meer zag schijnen aan de horizon – werkte niet (ik ben niet de moeite waard, ik ben niet de moeite waard, ik ben niet de moeite waard…merk je dat je hoofd hier met jou aan de haal gaat?}
Focussen op het hier-en-nu en gedachten op een blaadje in de stroom weg laten glijden met iemand die versmolten (gefuseerd) was met de eigen negatieve overtuigingen – werkte niet.
Ontdekken waar het hart sneller van ging kloppen met iemand die zo in de put zat en daar steeds weer in werd gepraat door zijn pesters op school – het werkte allemaal niet.
De eerste jaren met ACT in mijn gereedschapskist bracht ik al zwoegend door: ik trok, ik was actief, ik probeerde te overtuigen, ik zou en moest mijn cliënt helpen! Ik danste me een ongeluk rond de hexaflex en draaide alleen maar meer en meer vast.
Ik moest eerst zelf hopeloos worden – ja, het gedoe van de ander hoort erbij en ik kan het niet zomaar wegtoveren, ook al heb ik de meest geweldige en bruikbare ACT veranderstrategieën in mijn gereedschapskist.
ACT werkt! Maar alleen wanneer achterover leunt op het puntje van je stoel: wanneer je volledig openstaat voor jouw cliënt en al zijn gedoe, wanneer je jouw eigen controlestrategie loslaat en bij de ander gaat zitten. Een arm om hem heen slaat, erkent hoe moeilijk leven kan zijn. Wanneer je alleen maar dáár bent.
De rotonde heeft een prominente plek in het Kruispunt binnen het ACT4life-model. Vermijding heeft een functie, een reden. Jouw cliënt en jij zullen eerst in de rotonde samen moeten leren lopen, voordat jullie bij de halte stil kunnen staan. Jullie hebben in de rotonde allebei belangrijke taken uit te voeren: een begin maken met rouw om alles wat is en nooit is geweest, medemenselijkheid tonen en langzaam tot stilstand komen.
Onze deelnemers hebben dit meer en meer door: Nienke gaf vandaag dag 5 van de basistraining in zijn huidige vorm bij SOTOG in Barchem. Ze werd door haar groep gewezen op bijgevoegd blog van het platform “Houd Moed” – speciaal opgericht rondom het thema zelfdoding – maar de tekst is naar mijn ervaring wat zoveel cliënten jou zouden willen vertellen. Wil jij achterover leunen en loslaten, op het puntje van je stoel open en vol aandacht luisteren?
