Ruimte maken in onderwijsland: groot denken, klein doen

Mensen met hart voor onderwijs, voor leerlingen én voor collega-leerkrachten. Ook dit jaar heeft ACT4school weer prachtige groepen professionals opgeleid. Zij zetten de praktische handvatten van ACT4school dagelijks in hun werk in. Het motto “groot denken, klein doen” blijkt daarbij een onmisbare gids.


In het onderwijs is de druk hoog en is er veel wat móet. Het brein dat direct betekenis geeft aan situaties én de automatische fysieke neiging om meteen in actie te schieten, staan daarbij vaak op de voorgrond. Terwijl het systeem juist behoefte heeft aan iets anders: momenten om te vertragen en tot rust te komen, ruimte om ervaringen te verwerken, tijd om te reflecteren, helder zicht op wat nou écht belangrijk is, en onderscheid tussen wat er feitelijk gebeurt en wat je eigen gedachten daarvan maken.

Voor veel onderwijsprofessionals is dat onderscheid al een eye-opener. Het maakt namelijk echt verschil wanneer je naar gedrag kijkt vanuit dat wat je waarneemt óf vanuit de interpretatie daarvan. Wat valt je op als je alleen kijkt naar de feiten? En wat verandert er als je merkt welke betekenis je hoofd eraan geeft?

Een voorbeeld: wanneer je in communicatie benoemt wat je puur feitelijk ziet — “Ik zie dat je om de 30 seconden naar buiten kijkt… — zit daar geen enkel oordeel aan vast en voelt de leerling zich gezien. Er komt ruimte voor een open en eerlijk antwoord: “Het is interessant buiten,” “Ik word snel afgeleid,” of “Ik kijk weg om na te denken.” Vanuit die helderheid kun je vervolgens sámen kijken welke aanpak het meest helpend is: een andere plek in de klas, een strategie om de aandacht terug te brengen, of misschien… niets veranderen omdat het werkt.

Alleen al het uit elkaar halen van feitelijke informatie en wat je hoofd ervan maakt wordt door veel leerkrachten en leerlingen als waardevol en helpend ervaren. Het biedt een ander perspectief en aanknopingspunten voor hoe verder te handelen.

Ruimte maken voor ontspanning en vertraging — even diep ademhalen, schouders laten zakken, voeten voelen op de grond — is in de onderwijscontext hard nodig. Maar het vraagt oefening en begint met kleine, haalbare stappen. Dat lichaamsbewustzijn is diep verweven met de belangrijke levensvaardigheden die zowel leerkracht als leerling op kunnen doen met de ACT4school methodiek. Het vormt een directe ingang naar het ontwikkelen van veerkracht en je kunnen verhouden tot je omgeving in het algemeen: voelen wat voor jou van betekenis is en daar steeds opnieuw op afstemmen.

En precies daar maken onze nieuwe ACT4schoolers dagelijks het verschil.